Przezabawna historia McArthura Wheelera

Autor: Anupum Pant,  Przekład polski: Tomasz Kowalik

We wspaniałej pracy pt. „Niekompetentny i nieświadomy (Unskilled and Unaware of it)” dwóch psychologów społecznych z Cornell University, Justin Kruger i David Dunning podzieli się niewiarygodnie zabawną historią McArthura Wheelera.  Choć jest zabawna, historia ta w rzeczywistości doskonale ilustruje pewną bardzo ciekawą obserwację zaburzenia poznawczego (omówionego w dalszej części).  Oto opowieść:

Historia McArthura Wheelera

Pewnego pięknego ranka w Pittsburgu (PA), w roku 1995, 44-letni mężczyzna, znany pod nazwiskiem McArthur Wheeler, postanowił obrabować bank.  Ponieważ myślał, że wie bardzo dużo o pewnej szczególnej chemicznej właściwości soku z cytryny, postanowił wysmarować twarz tym sokiem, by tak dokonać napadu na bank.
Jest w tym pewna logika – skoro sok z cytryny może posłużyć do pisania niewidzialnych listów, które stają się widoczne dopiero po podgrzaniu w pobliżu źródła ciepła –pomyślał, że tak samo będzie z jego twarzą.  Smarując sokiem z cytryny twarz, wierzył, że stanie się ona niewidoczna dla kamer ochrony zainstalowanych w banku.  Nie tylko tak myślał, on był tego całkowicie pewny.  Nawet sprawdził ten trik, robiąc sobie zdjęcie polaroidem. Nie wiadomo, czy film był wadliwy, czy aparat był zepsuty, ale uzyskał w ten sposób całkiem puste zdjęcie.  Puste zdjęcie upewniło go absolutnie, że ta sztuczka zadziała.  Inaczej przecież nie odważyłby się obrabować banku z twarzą posmarowaną sokiem z cytryny.

Tego dnia udał się obrabować nie jeden, ale dwa banki w Pittsburgu.  Kilka godzin po wykonaniu tego planu policja dysponowala taśmami z kamer ochrony i podjęła decyzję o emisji tych nagrań w wiadomościach o 11-tej.  Po godzinie zadzwonił jeden z widzów, który zidentyfikował McArthura na nagraniu, i podał policji jego nazwisko. McArthur został aresztowany jeszcze tego samego dnia. O ironio, kamery, o których wiedział, że nie uchwycą jego twarzy, doprowadziły go za kratki. W czasie rozmowy z policją nie chciał uwierzyć, że przyczyną jego porażki była niewiedza.

Dunning-Kruger Effect

Efekt Dunninga-Krugera

O historii McArthura dowiedziało się dwóch psychologów: Dunning i Kruger.  Zdecydowali, że należy to zjawisko zbadać głębiej. Psychologów zainteresowała szczególnie niezachwiana pewność siebie, w wyniku której Wheeler uwierzył, że ogłupi bankowe kamery sokiem z cytryny rozsmarowanym na twarzy.  Miał pewność siebie, ale wyraźnie nie był dostatecznie kompetentny… Dlaczego był tak pewny sukcesu?

Badania ostatecznie dowiodły, że im mniej kompetentna jest dana osoba w kontekście określonego zadania, tym bardziej prawdopodobne, że będzie „nadymać” własną ocenę swojej kompetencji w kontekście tego zadania. Zjawisko to jest dziś znane jako efekt Dunninga-Krugera.

Jak słusznie stwierdził Karol Darwin.

Ignorancja częściej rodzi pewność siebie niż wiedza

Indyjscy uczestnicy programu Idol a efekt Dunninga-Krugera

Efekt ten można wyraźnie zaobserwować podczas przesłuchań różnych reality-show, jak choćby indyjska edycja programu Idol.  Na casting zazwyczaj cisną się tłumy dobrych i złych śpiewaków.  Kiepscy śpiewacy nie zauważają swojej niekompetencji i są szczerze rozczarowani, gdy zostają odrzuceni.  Bardzo często próbują nawet głośno się wykłócać.

Gdy uważnie poobserwować ludzi, którzy nie są zbyt dobrzy w humorze i sarkazmie, często opowiadają oni słabe żarty i oczekują, że ludzie wokół nich będą wybuchać salwami śmiechu.  Ale kiedy ludzie się nie śmieją, wyglądają na szczerze zszokowanych.  Jest zdumiewające, że wyglądają na całkowicie nieświadomych, jak kiepscy są.

W każdym miejscu powszechną tendencją jest, że najmniej kompetentni ludzie mają najbardziej „nadęte” poczucie własnej kompetencji.

Ignorancja jest naprawdę niebezpieczna. 

Źródło: awesci.com/the-astonishingly-funny-story-of-mr-mcarthur-wheeler/